บทความน่าสนใจ

ทำไมเสื้อผ้ารีไซเคิลถึง “รีไซเคิล” ได้ยากมาก

ทำไมเสื้อผ้ารีไซเคิลถึง “รีไซเคิล” ได้ยากมาก

เสื้อผ้าส่วนใหญ่ไม่ได้ออกแบบมาให้นำกลับมาใช้ใหม่ แต่โลกเราทุกวันนี้กลับผลิตเสื้อผ้ามากขึ้นกว่าเดิม โดยปัจจัยขับเคลื่อนสำคัญคือเรื่องเศรษฐกิจเป็นหลัก มากกว่าจะเป็นความต้องการของมนุษย์ แม้ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา คำว่า “เศรษฐกิจหมุนเวียน” (Circular Economy) ได้ถูกนำมาใช้ในอุตสาหกรรมแฟชั่นด้วย ทำให้หลายแบรนด์คิดตั้งแต่แรกเริ่มของการออกแบบว่าวัสดุต่างๆ ที่ถูกนำมาตัดเย็บเสื้อผ้านั้น จะต้องสามารถใช้ซ้ำและรีไซเคิลได้ แต่เหตุใดในภาพรวมแล้วแฟชั่นที่ยั่งยืน (Sustainable Fashion) จึงไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะทำ


ปัจจุบันนี้ เรายังไม่เห็นระดับการรีไซเคิลในระดับเดียวกับที่เราเห็นในพื้นที่อื่นๆ เช่น การรีไซเคิลพลาสติก เป็นต้น เพราะสาเหตุหลักมาจากการรีไซเคิลเสื้อผ้ารีไซเคิลนั้นเป็นเรื่องยากมาก
การใช้โพลีเอสเตอร์และผ้าฝ้ายรีไซเคิลโดยแบรนด์ต่างๆ เช่น H&M และ Cotton On เป็นประเด็นสำคัญของโครงการริเริ่มเพื่อความยั่งยืนของบริษัทเหล่านี้ แต่แหล่งที่มาของเส้นใยรีไซเคิลเหล่านี้มักไม่ใช่เสื้อผ้า โพลีเอสเตอร์รีไซเคิลมักจะมาจากขวดพลาสติกและผ้าฝ้ายรีไซเคิลมักจะทำจากขยะจากการผลิต
ความจริงก็คือเสื้อผ้าส่วนใหญ่ไม่ได้ออกแบบมาให้รีไซเคิลได้ นั่นหมายความว่าอุตสาหกรรมแฟชั่นยังขาดโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็นในการเปิดรับโมเดลเศรษฐกิจหมุนเวียนอย่างแท้จริง


ทำไมการรีไซเคิลเสื้อผ้าจึงเป็นเรื่องยาก?

การรีไซเคิลเสื้อผ้าไม่เหมือนกับการรีไซเคิลกระดาษ แก้วหรือโลหะ เสื้อผ้ามีความหลากหลายและคาดเดาไม่ได้ จึงไม่เหมาะสำหรับการเทคโนโลยีรีไซเคิล ซึ่งต้องใช้วัสดุต้นทางที่สม่ำเสมอ
แม้แต่เสื้อผ้าที่ดูเรียบง่ายก็อาจมีวัสดุหลายอย่าง ยกตัวอย่างเส้นใยผสม ก็มีทั้งผ้าฝ้าย/โพลีเอสเตอร์ และผ้าฝ้าย/อีลาสเทน เป็นเรื่องปกติ
เส้นใยต่างๆ มีความสามารถในการรีไซเคิลต่างกัน เส้นใยธรรมชาติ เช่น ขนสัตว์หรือฝ้ายสามารถรีไซเคิลได้ด้วยเครื่องจักร ในขั้นตอนนี้ ผ้าจะถูกฉีกเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อยและปั่นใหม่เป็นเส้นด้าย ซึ่งสามารถทอหรือถักเป็นผ้าผืนใหม่ได้
อย่างไรก็ตาม เส้นใยจะสั้นลงเมื่อผ่านกระบวนการหั่นย่อย ส่งผลให้เส้นด้ายและผ้ามีคุณภาพต่ำลง ผ้าฝ้ายรีไซเคิลจึงมักจะผสมกับผ้าฝ้ายบริสุทธิ์เพื่อให้เส้นด้ายมีคุณภาพดีขึ้น

รีไซเคิล

ไม่เพียงเท่านี้ ผ้าส่วนใหญ่ยังย้อมด้วยสารเคมี ซึ่งอาจส่งผลต่อการรีไซเคิล หากผ้าเดิมมีหลายสีผสมกัน เส้นด้ายหรือผ้าใหม่อาจต้องใช้การฟอกสีเพื่อย้อมเป็นสีใหม่
ขณะเดียวกัน เสื้อผ้าที่ซับซ้อน เช่น แจ็กเก็ตแบบง่ายๆ ก็มีซับใน มีวัสดุต่างๆ มากกว่า 5 อย่าง รวมทั้งขอบกางเกง เช่น กระดุมและซิป หากเป้าหมายของการรีไซเคิล คือ เพื่อให้ได้วัสดุที่ใกล้เคียงกับวัสดุต้นทางมากที่สุด ส่วนประกอบและเส้นใยของเสื้อผ้าทั้งหมดจะต้องแยกจากกันก่อน
นั่นหมายความว่า ต้องใช้แรงงานและอาจมีราคาแพง ดังนั้นแทนที่จะรีไซเคิลให้ครบจบกระบวนการ จึงมักจะง่ายกว่าที่จะฉีกเสื้อผ้าแล้วเปลี่ยนให้เป็นผลิตภัณฑ์คุณภาพต่ำแทน เช่น เศษผ้าซึ่งใช้เป็นฉนวนกันความร้อน เป็นต้น
อย่างไรก็ตาม ยังมีบางบริษัท เช่น BlockTexx จากออสเตรเลีย และ Evrnu จากสหรัฐอเมริกา ได้พัฒนากระบวนการรีไซเคิลเส้นใยจากผ้าผสม แม้ว่าเส้นใยรีไซเคิลดังกล่าวจะยังไม่มีจำหน่ายอย่างแพร่หลายก็ตาม
ด้วยเทคโนโลยีที่เป็นเอกสิทธิ์ BlockTexx มีความสามารถในการแยกเซลลูโลส (ซึ่งมีทั้งในผ้าฝ้ายและลินิน) และโพลีเอสเตอร์ออกจากเศษสิ่งทอและเสื้อผ้าเพื่อการใช้งานใหม่

รีไซเคิล

ส่วน Evrnu ได้พัฒนาเทคโนโลยีที่สามารถรีไซเคิลเส้นใยประมาณ 9 ชนิดภายในขยะสิ่งทอได้อย่างมีประสิทธิภาพ เทคโนโลยีนี้จะสลายของเสียจากสิ่งทอให้เป็น “วัตถุดิบสำคัญ” ของเสื้อผ้า ไม่ว่าจะเป็นเส้นใยฝ้าย โพลีเอสเตอร์ เซลลูโลส หรืออีลาสเทน จากนั้นจะถูกแยกออก ทำให้บริสุทธิ์ และสังเคราะห์ใหม่เป็นเซลลูโลส โพลีเอสเตอร์ และโพลียูรีเทน (อีลาสเทน) พร้อมสำหรับการปั่นซ้ำ หรือในกรณีของโพลีเอสเตอร์ ก็ทำให้กลายเป็นเม็ดเพื่ออัดรีดเป็นเส้นด้ายหรือเพื่อวัตถุประสงค์ในการขึ้นรูปด้วยความร้อนอื่นๆ
ด้าน Recover บริษัทในสเปน คัดแยกขยะสิ่งทอจากฝ้ายอย่างพิถีพิถัน เพื่อผลิตเส้นใยฝ้ายคุณภาพสูงที่นำกลับมาใช้ใหม่ด้วยเครื่องจักร
ขณะที่ เส้นใยสังเคราะห์ เช่น โพลีเอสเตอร์และโพลีเอไมด์ (ไนลอน) สามารถรีไซเคิลได้ทั้งทางกลไกและทางเคมี การรีไซเคิลสารเคมีผ่านการทำพอลิเมอไรเซชันซ้ำ (โดยที่เส้นใยพลาสติกละลาย) เป็นตัวเลือกที่น่าสนใจ เนื่องจากสามารถรักษาคุณภาพของเส้นใยดั้งเดิมได้
ตามทฤษฎีแล้วเป็นไปได้ที่จะใช้เสื้อผ้าโพลีเอสเตอร์เป็นแหล่งที่มาของการรีไซเคิล แต่ในทางปฏิบัติ แหล่งที่มามักจะเป็นขวด เนื่องจากเสื้อผ้ามักจะ “ปนเปื้อน” ด้วยวัสดุอื่นๆ เช่น กระดุมและซิป ซึ่งการแยกสิ่งเหล่านี้ออกจากกันเป็นการใช้แรงงานและต้นทุนทางการเงินที่มากเกินไป

เสื้อผ้ามือสอง

ลดการซื้อเสื้อผ้าใหม่และนำกลับมาใช้ใหม่ก่อนรีไซเคิล

มีหลักฐานมากมายที่แสดงว่าการลดการบริโภคเสื้อผ้าด้วยการสวมใส่เสื้อผ้าที่มีให้นานขึ้น และการซื้อของมือสองนั้นดีกว่าการซื้อเสื้อผ้าที่ทำจากเส้นใยรีไซเคิล แต่ถึงกระนั้นเสื้อผ้ามือสองก็เป็นอีกปัญหาหนึ่งที่ยังถกเถียงกันอยู่ดี โดย Liz Ricketts จากมูลนิธิ OR Foundation ในสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นองค์กรการกุศลที่เน้นเรื่องแฟชั่นที่ยั่งยืนฉายภาพตลาด Kantamanto ในประเทศกานาที่น่าสยดสยองที่ซึ่งเสื้อผ้ามือสองของโลกส่วนใหญ่ถูกขนถ่ายผ่านการบริจาคและมากองพะเนินเทินทึกที่นี่
แนวทางหนึ่งที่น่าส่งเสริมเพื่อนำไปสู่ Sustainable Fashion อย่างแท้จริง คือการที่บริษัทต่างๆ จะต้องรับผิดชอบต่อผลิตภัณฑ์เมื่อหมดอายุการใช้งาน เช่น Eileen Fisher แบรนด์แฟชั่นจากสหรัฐอเมริกา เป็นผู้บุกเบิกในด้านนี้ ด้วยการซื้อเสื้อผ้าคืนจากลูกค้าตั้งแต่ปี 2009 จากนั้นได้รับการทำความสะอาดและคัดแยก ก่อนที่ส่วนใหญ่จะถูกจำหน่ายต่อภายใต้แบรนด์ Eileen Fisher Renew ส่วนเสื้อผ้าที่เสียหายเกินกว่าจะขายต่อได้ จะมอบให้กับทีมออกแบบโดยเฉพาะ เพื่อออกแบบใหม่ และจำหน่ายภายใต้คอลเล็กชัน Eileen Fisher Resewn ส่วนที่ตัดออกจากกระบวนการนี้จะถูกเปลี่ยนเป็นสิ่งทอเพื่อใช้งานต่อไป

 

อ้างอิง : https://www.salika.co/2022/06/28/reasons-why-recycled-clothes-hard-to-recycle/

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *